کوتاژ صادراتی
با اطمینان معامله کنید
در این بازار هر معامله با یک پیام به دایرکت و چانه‌ی دستی شروع می‌شود. اینجا نه: عرضه یا تقاضایتان را در ربات ثبت می‌کنید، و گزینه‌های هم‌خوان را در دایرکت خودتان می‌بینید — بدون نام و بدون شماره، فقط یک کد و یک نرخ. یکی را می‌زنید و یک نفر از سرو دو طرف را به هم می‌رساند.
شما کدام طرف معامله‌اید؟
مسیر فروشنده
صادرکننده‌ام و تعهد ارزی باز دارم
کالا از گمرک خارج شده و ارزش ارزی آن به نام شما به‌عنوان یک ردیف باز نشسته است. می‌خواهید آن را ببندید. نکته‌ای که فروشنده‌ها معمولاً دیر می‌فهمند این است که موضع شما در قیمت، تابع مهلت باقی‌مانده‌تان است: هرچه به انتهای مهلت نزدیک‌تر شوید، طرف مقابل این را می‌داند.
آنچه باید بدانید: مبدأ محاسبه‌ی مهلت برای هر کوتاژ جداگانه استعلام می‌شود و ثابت نیست.
مهلت رفع تعهد و پیامد تأخیرمسیر خریدار
واردکننده‌ام و به تعهد ارزی نیاز دارم
برای ثبت تأمین ارز واردات، کوتاژ می‌خرید. ریسک اصلی شما قیمت نیست — اعتبار سند است. کوتاژی که تعهدش پیش‌تر از مسیر دیگری بسته شده باشد برای شما بی‌ارزش است، و پولی که بابتش داده‌اید به‌سادگی برنمی‌گردد.
آنچه باید بدانید: اصالت سند و باز بودن تعهد دو استعلام جداگانه‌اند، نه یکی.
چک‌لیست پیش از خرید کوتاژ
خریدار و فروشنده چطور به هم می‌رسند؟
- برای هر معامله باید به دایرکت اپراتور پیام بدهید و منتظر بمانید.
- خودتان ثبت می‌کنید — پنج لمس و یک عدد، در هر ساعتی از شبانه‌روز.
- اپراتور باید یکی‌یکی بپرسد چقدر دارید، خرد می‌دهید یا نه، تا کِی اعتبار دارد.
- همه‌ی این‌ها در فرم ثبت پرسیده شده، پس یک بار و از قبل پاسخ داده‌اند.
- خریدار نمی‌داند چه چیزی موجود است و باید بپرسد تا بفهمد.
- تابلوی عرضه و تقاضای روز باز است و گزینه‌های هم‌خوان به دایرکت می‌آید.
- نرخ دیروز تا ابد در کانال می‌ماند و کسی نمی‌داند هنوز معتبر است یا نه.
- هر نرخ تاریخ مصرف دارد و خودش منقضی می‌شود.
- برای دیدن یک پیشنهاد باید هویت‌تان را لو بدهید.
- پیشنهاد بدون نام و بدون شماره می‌آید — یک کد و یک نرخ، همین.
- اطلاعات بازار در چت‌های پراکنده گم می‌شود.
- هر آگهی و هر معامله ثبت می‌شود؛ این همان چیزی است که مرجع‌شدن را ممکن می‌کند.
پیشنهاد تطبیق، نه مچ خودکار
نزدیک‌بودن دو نرخ به تنهایی یک معامله نمی‌سازد. یک پیشنهاد وقتی ساخته می‌شود که شش چیز هم‌زمان با هم بخوانند — محصول، ارز، مقدار، نرخ، روز و محل تحویل، نوع تسویه — و هر کدام که نخواند، آن ردیف اصلاً پیشنهاد نیست.
بعد از آن، الگوریتم کارش تمام است. گزینه‌ها را پیدا و مرتب می‌کند و جلوی شما می‌گذارد؛ جوش دادن دو طرف با آدم است، نه با ربات. برای همین اسمش پیشنهاد تطبیق است و نه مچ خودکار.
و آنچه این اتاق نیست: صرافی نیست — کوتاژ سرو طرف هیچ معامله‌ای نیست. نگهدارنده‌ی وجه نیست — هیچ ریالی از حساب ما عبور نمی‌کند و هیچ‌وقت نخواهد کرد. و راستی‌آزمایی اصالت کوتاژ همچنان کار شماست؛ اتاق دو طرف را به هم می‌رساند، سند را تأیید نمی‌کند.
مهلت رفع تعهد ارزی و پیامد تأخیر
مهلت از چه زمانی شروع می‌شود؟
مبدأ محاسبه‌ی مهلت را بانک مرکزی تعیین می‌کند و در بخشنامه‌های مختلف یکسان نبوده است. روی این صفحه عمداً هیچ عددی نمی‌نویسیم: عددی که امروز درست باشد ممکن است چند ماه بعد غلط شده باشد، و شما بر مبنای همان عدد تصمیم بگیرید. برای هر کوتاژ، مبدأ و مهلت را جداگانه از متن جاری بخشنامه یا از کارتابل تعهدات ارزی خودتان استعلام کنید.
مرجع: بانک مرکزی — cbi.ir (بخشنامه‌های بازگشت ارز حاصل از صادرات) · سامانه جامع تجارت — ntsw.ir (کارتابل تعهدات ارزی شما)
چرا زود اقدام کردن ارزان‌تر تمام می‌شود؟
مهلت باقی‌مانده‌ی صادرکنندگان یکی از عامل‌هایی است که نرخ کوتاژ را جابه‌جا می‌کند: هرچه مهلت‌ها کوتاه‌تر شود، عرضه بالا می‌رود و نرخ پایین می‌آید. این یعنی فروشنده‌ای که روزهای آخر سراغ کار می‌رود، هم‌زمان در بدترین موضع مذاکره و در شلوغ‌ترین سمت بازار ایستاده است. علاوه بر آن، پیش از رسیدن به مرحله‌ی ضمانت اجرا معمولاً امکان طرح موضوع از مسیر رسمی وجود دارد — مشروط بر آنکه با مستندات و پیش از پایان مهلت مطرح شود.
اگر مهلت بگذرد چه اتفاقی می‌افتد؟
گذشتن مهلت، تعهد را پاک نمی‌کند. اصل ارز همچنان مطالبه می‌شود و مجموعه‌ای از محدودیت‌ها روی فعالیت بازرگانی صادرکننده سوار می‌شود. تأخیر معامله را ارزان‌تر نمی‌کند؛ فقط پرونده را سنگین‌تر می‌کند.
- مطالبه‌ی اصل ارزارز بازنگشته همچنان بدهی سیستمی شماست و با گذشت مهلت حذف نمی‌شود.
- جریمه‌ی نقدیمبلغ و درصد آن را مقررات روز تعیین می‌کند و بارها تغییر کرده است؛ به همین دلیل هیچ رقمی اینجا نمی‌آوریم.
- تعلیق و در صورت تکرار ابطال کارت بازرگانیشدت آن به حجم تعهد ایفانشده و سابقه‌ی صادرکننده بستگی دارد.
- قطع دسترسی به ثبت سفارش و تخصیص ارزعملاً یعنی توقف واردات، حتی اگر بخش دیگری از کسب‌وکار سالم باشد.
- پیگرد قضایی در موارد سنگینمرز «سنگین» را متن مقررات روز تعریف می‌کند، نه عرف بازار.
فهرست دسته‌ها ساختاری است و از متن جاری مقررات استخراج نشده؛ برای شدت و رقم هر مورد، راهنمای کامل رفع تعهد ارزی و سپس متن جاری بخشنامه‌ی بانک مرکزی را ببینید.
تفاوت نرخ‌نامه و تمام‌شده دلاری
نرخ‌نامه چیست؟
نرخ‌نامه، قیمت اعلامیِ روزِ هر واحد ارزیِ کوتاژ است که بر پایه‌ی معاملات انجام‌شده‌ی همان روز و سفارش‌های باز خریداران و فروشندگان به‌دست می‌آید. مبنای آن رقم رسمی یا ابلاغی نیست؛ میانگین عملی بازار است. توجه کنید که قیمت به‌ازای هر واحد ارز اعلام می‌شود، نه برای کل محموله.
تمام‌شده‌ی دلاری چیست؟
تمام‌شده‌ی دلاری می‌گوید هر دلار تعهد ارزی، در پایان کار، برای خریدار چند تومان درمی‌آید. این عدد نرخ‌نامه را با نرخ تسویه‌ی ارز، کارمزدها و هزینه‌های جانبی معامله جمع می‌بندد. ساختارش این است — و عمداً هیچ رقمی در آن نمی‌گذاریم، چون ارقامش روزانه عوض می‌شود:
«تمام‌شده = نرخ‌نامه + نرخ تسویه + کارمزدها + هزینه‌های جانبی»
| نرخ‌نامه | تمام‌شده دلاری | |
|---|---|---|
| چه چیزی را می‌گوید | قیمت خودِ کوتاژ، به‌ازای هر واحد ارز | هزینه‌ی نهایی هر دلار تعهد برای خریدار |
| چه چیزهایی در آن هست | فقط قیمت اعلامی روز | نرخ‌نامه + نرخ تسویه + کارمزدها + هزینه‌های جانبی |
| به چه دردی می‌خورد | فهم جهت و سطح کلی بازار در آن روز | مقایسه‌ی واقعی دو پیشنهاد با یکدیگر |
| خطای رایج | مقایسه‌ی دو پیشنهاد بر مبنای همین عدد | نپرسیدن اینکه چه اقلامی در آن جمع شده است |
قاعده‌ی عملی: هنگام مقایسه، همیشه تمام‌شده‌ی دلاری را کنار هم بگذارید و بپرسید هر طرف چه اقلامی را در آن حساب کرده است. توضیح کامل‌تر در مقاله‌ی تفاوت نرخ‌نامه و تمام‌شده دلاری در معاملات کوتاژ.
نرخ کوتاژ امروز کجا منتشر می‌شود؟
نرخ‌نامه، تمام‌شده‌ی دلاری، موجودی قابل معامله و نوع و زمان تحویل، هر صبحِ روز کاری در کانال تلگرام کوتاژ سرو منتشر می‌شود. اگر بازار در میانه‌ی روز حرکت تندی داشته باشد، نرخ اصلاح و دوباره منتشر می‌شود تا هیچ طرفی با عدد کهنه وارد معامله نشود.
برای همین تنها جای درستِ خواندن نرخ، همان کانال است — نه این صفحه، نه نقل‌قول کسی، نه اسکرین‌شاتی که چند ساعت پیش گرفته شده.
اشتباهات رایج در معامله‌ی کوتاژ
- 01
ثبت نکردن انتقال در سامانه
پرداخت انجام شده، سند دست‌به‌دست شده، و ردیف تعهد در کارتابل هنوز باز است. دریافت ریال به‌تنهایی هیچ تعهدی را نمی‌بندد. تا انتقال ثبت و از سمت واردکننده به تأمین ارز متصل نشود، صادرکننده هم پول را گرفته و هم تعهد را روی دوش دارد.
پرضررترین اشتباه این فهرست، و رایج‌ترین.
- 02
استعلام نکردن وضعیت تعهد
اصالت شماره‌ی اظهارنامه و باز بودن تعهد، دو استعلام جداگانه‌اند. کوتاژی که واقعی است اما تعهدش پیش‌تر از مسیر دیگری رفع شده، برای خریدار بی‌ارزش است — و چون سند اصیل است، ظاهر ماجرا تا آخرین لحظه سالم به‌نظر می‌رسد.
- 03
مقایسه بر مبنای نرخ‌نامه
دو پیشنهاد با نرخ‌نامه‌ی یکسان می‌توانند تمام‌شده‌ی متفاوتی داشته باشند، چون اقلامی که هر طرف در تمام‌شده حساب می‌کند یکی نیست. مقایسه‌ی نرخ‌نامه‌ها، مقایسه‌ی دو چیز متفاوت است.
- 04
بی‌توجهی به نوع ارز و کد تعرفه
برخی گروه‌های کالایی مقررات ارزی متفاوتی دارند. کوتاژی که با نیاز شما نمی‌خواند، حتی با نرخ خوب معامله‌ی بدی است — و این چیزی است که معمولاً بعد از پرداخت کشف می‌شود.
- 05
ناهمخوانی نام
تعهد به نام شخص حقیقی یا حقوقی صادرکننده ثبت می‌شود، نه به نام محموله. رفع تعهد به نام شخص دیگر، ردیف را نمی‌بندد؛ هر ترتیبی که برای دور زدن این موضوع پیشنهاد شود، ریسک را حذف نمی‌کند، فقط جابه‌جا می‌کند.
- 06
رفتن سراغ کار در روزهای آخر
هرچه مهلت‌ها کوتاه‌تر شود، عرضه بالا می‌رود و نرخ پایین می‌آید. صادرکننده‌ای که تا آخر صبر می‌کند، هم‌زمان در بدترین موضع مذاکره و در شلوغ‌ترین سمت بازار ایستاده — و گزینه‌ی طرح موضوع از مسیر رسمی را هم از دست داده است.
شرح کامل‌تر هر مورد در راهنمای رفع تعهد ارزی و تفاوت نرخ‌نامه و تمام‌شده دلاری.
چرا تحویل در همان روز اهمیت دارد؟
پایاپای یعنی هیچ‌کس اول تحویل نمی‌دهد.
انتقال سند و پرداخت وجه در یک لحظه و یک جلسه انجام می‌شود. هیچ طرفی زودتر از دیگری چیزی را بدون عوض تحویل نمی‌دهد، و همین است که ریسک اعتباری معامله‌ی کوتاژ را حذف می‌کند — نه اعتماد شفاهی، نه سابقه‌ی طرف مقابل.
نرخ کوتاژ قیمت رسمی ثابت ندارد؛ برآیند عرضه و تقاضای تعهد ارزی در همان روز است.
اگر بازار در میانه‌ی روز حرکت تندی داشته باشد، نرخ اصلاح و دوباره منتشر می‌شود.
توافقی که صبح روی یک نرخ بسته شود و چند روز بعد تسویه شود، عملاً روی نرخ دیگری تسویه می‌شود.
یک طرف همیشه ضرر می‌کند و معمولاً همان طرفی است که عجله داشت.
هر روزی که میان پرداخت و انتقال سند فاصله بیفتد، یک طرف پول داده و چیزی نگرفته است.
پایاپای این پنجره را می‌بندد.
دریافت ریال به‌تنهایی هیچ تعهدی را نمی‌بندد.
تا انتقال در سامانه ثبت نشود، صادرکننده هم پول را گرفته و هم تعهد را روی دوش دارد.
چک‌لیست پیش از خرید کوتاژ
۰ از ۷ مورد بررسی شده
شماره‌ی کوتاژ باید در سامانه‌های رسمی گمرک وجود داشته باشد و مشخصاتش با آنچه به شما گفته شده بخواند. تصویر یک سند، استعلام نیست.
این استعلام دوم است، نه ادامه‌ی اولی. کوتاژی که وجود دارد و اصیل است اما تعهدش پیش‌تر از مسیر دیگری رفع شده، برای شما بی‌ارزش است.
کوتاژی که با نیاز شما نخواند، حتی با نرخ خوب معامله‌ی بدی است. ارزش ثبت‌شده روی سند، نه رقم توافقی، مبنای کار است.
برخی گروه‌های کالایی مقررات ارزی متفاوتی دارند. این را پیش از توافق بپرسید، نه بعد از پرداخت.
تعهد به نام شخص حقیقی یا حقوقی صادرکننده ثبت می‌شود، نه به نام محموله. رفع تعهد به نام شخص دیگر، ردیف را نمی‌بندد.
و بپرسید هر طرف چه اقلامی را در تمام‌شده حساب کرده است. تفاوت این دو بالاتر توضیح داده شده.
پرداخت و ثبت انتقال در یک جلسه. تا بسته‌شدن ردیف تعهد را در سامانه نبینید، معامله تمام نشده است — این پرکاربردترین جایی است که ضرر ساخته می‌شود.
محل استعلام‌ها: گمرک جمهوری اسلامی ایران — irica.ir · سامانه جامع تجارت — ntsw.ir. مقررات ارزی مرتب بازنگری می‌شود؛ پیش از هر معامله متن جاری همان مرجع رسمی را ملاک قرار دهید.
فرآیند معامله در کوتاژ سرو
ثبت در ربات
عرضه یا تقاضایتان را در @kootajsarv_bot ثبت می‌کنید — چند لمس و یک عدد، در هر ساعتی از شبانه‌روز
پیشنهاد تطبیق
گزینه‌های هم‌خوان در دایرکت خودتان — بدون نام و بدون شماره، فقط یک کد و یک نرخ
قفل رزرو و جوش دادن
یکی را انتخاب می‌کنید، موجودی از طرف مقابل استعلام می‌شود، و بعد یک نفر از سرو دو طرف را به هم می‌رساند
تحویل پایاپای
تسویه و تحویل فقط در همان روز
رفع تعهد ارزی
استفاده از کوتاژ برای رفع تعهد در سامانه نیما
پیش از اینکه پیام بدهید
هرچه دقیق‌تر بدانید از ما چه انتظاری می‌توانید داشته باشید و چه انتظاری نه، احتمال سوءتفاهم در یک معامله‌ی بزرگ کمتر می‌شود. سه چیزی که انجام نمی‌دهیم:
- وکالت حقوقی یا نمایندگی در دعاوی نمی‌پذیریم.
- تضمین رفع تعهد از سوی سامانه یا بانک نمی‌دهیم؛ آن کار خودِ سامانه است.
- هیچ نرخی را روی این صفحه منتشر نمی‌کنیم — نرخ فقط در کانال است.
